संप्रेषणाच्या 7 सी चे मार्गदर्शक

a-guide-to-the-of-communication

संप्रेषण म्हणजे माहिती, विचार किंवा कल्पना एका व्यक्ती किंवा गटातील दुसर्‍यामध्ये सामायिक करणे. संप्रेषण तेव्हाच प्रभावी होते जेव्हा पाठवलेला संदेश स्पीकरच्या उद्देशाने प्राप्त होतो आणि समजला जातो. स्पष्टपणे आणि प्रभावीपणे संप्रेषण केल्याने निःसंशयपणे उत्पादकता वाढेल आणि मजबूत संबंध निर्माण होतील. संप्रेषणाचे सात सी ही एक चेकलिस्ट आहे जी तुमच्या संदेशाची योग्य आणि प्रभावी वितरण सुनिश्चित करण्यासाठी वापरली जाऊ शकते. या लेखात, आम्ही संवादाचे सात सी तपशीलवार एक्सप्लोर करतो आणि त्यांचे पालन करून तुम्ही तुमचे संभाषण कौशल्य कसे सुधारू शकता ते समजून घेऊ.

कामाच्या ठिकाणी 7 सी च्या संवादाची प्रासंगिकता काय आहे?

संप्रेषणाचे सात सी ही धोरणे आणि तत्त्वांची यादी आहे जी तुम्हाला चांगली संभाषण कौशल्ये विकसित करण्यात मदत करतात. जेव्हा तुम्ही या तत्त्वांचे पालन करता, तेव्हा तुम्ही ज्या व्यक्तीशी संवाद साधत आहात ती तुम्ही काय सांगण्याचा प्रयत्न करत आहात हे स्पष्टपणे समजू शकते याची खात्री करते. मौखिक किंवा लेखी संप्रेषणात, सातत्यपूर्ण संवादाचे सात सी लागू केल्याने, तुम्हाला कर्मचारी किंवा व्यावसायिक म्हणून प्रभावी बनवेल.

तुम्ही कोणत्याही उद्योगाशी संबंधित असलात तरी, तुम्हाला प्रकल्पांवर काम करण्यासाठी, विक्री पूर्ण करण्यासाठी, विक्रेत्यांशी वाटाघाटी करण्यासाठी किंवा ग्राहक जिंकण्यासाठी इतरांशी संवाद साधावा लागेल. संवादाचे विविध पैलू समजून घेतल्याने तुम्हाला तुमच्या कामाच्या ठिकाणी अधिक कार्यक्षम आणि उत्पादक बनण्यास मदत होऊ शकते. जेव्हा समस्या सोडवणे, परिस्थितीचे विश्लेषण, वाटाघाटी आणि ग्राहक संबंध निर्माण करणे या बाबी येतात तेव्हा प्रभावी संवाद महत्त्वाचा असतो. थोडक्यात, संस्थेमध्ये प्रभावी संवाद खालील कारणांसाठी आवश्यक आहे:

  • समस्या सोडवणे
  • अडथळे तोडणे
  • उत्पादकता वाढवणे
  • मतभेद सोडवणे
  • संबंध निर्माण करणे
  • सहकारी आणि कर्मचार्‍यांना प्रेरित करणे
  • सकारात्मक बदल घडवून आणणे

संवादाचे 7 सी

संप्रेषणाच्या सात सी चे अनुसरण केल्याने तुमचा व्यवसाय संवाद अधिक प्रभावी आणि व्यावसायिक बनू शकतो. हे सर्व प्रकारच्या संप्रेषणांना लागू होते, मग ते मौखिक, लिखित, दृश्य किंवा गैर-मौखिक असो. येथे संवादाचे सात सी आहेत:

संक्षिप्त

संक्षिप्त, चांगल्या शब्दांत संदेशांचा श्रोत्यांवर अधिक लक्षणीय प्रभाव पडेल आणि वेळ वाचेल. तुमचा मुद्दा मांडण्यासाठी शक्य तितके कमीत कमी शब्द वापरण्याचा सल्ला दिला जातो. अतिरेक तपशिलांमुळे तुमचे प्रेक्षक टिकवून ठेवू शकत नाहीत आणि आठवू शकत नाहीत, विशेषत: जर त्यांच्यासाठी विषय नवीन असेल. प्रकल्प प्रस्ताव, मेमो किंवा संशोधन अहवाल लिहिताना हे विशेषतः महत्वाचे आहे. जेव्हा एखादा संदेश संक्षिप्त असतो तेव्हा तो प्रेक्षकांना अधिक आकर्षक आणि समजण्यासारखा असतो. संक्षिप्त संवाद वितरीत करताना खालील मुद्दे लक्षात ठेवा:

  • मुख्य मुद्दे अधोरेखित करून विषयाचा विषय प्रभावीपणे सांगितला जात असल्याची खात्री करा.
  • विषयाच्या मुख्य मुद्द्यांसाठी आवश्यक नसलेली कोणतीही गोष्ट काढून टाका.
  • पुनरावृत्ती होणारी वाक्ये किंवा मुद्दे टाळा.
  • अनावश्यक वाक्प्रचार आणि ‘वास्तविक’ किंवा ‘तुम्हाला माहीत आहे’ सारखे शब्द भरून काढा.
  • श्रोत्यांसाठी विषय नवीन आहे असे समजा.

संक्षिप्त असल्याने तुमचा मुख्य संदेश अधिक प्रभावी आणि संस्मरणीय होईल.

पूर्ण

संप्रेषण केवळ तेव्हाच पूर्ण होते जेव्हा प्राप्तकर्त्याला संपूर्ण माहिती किंवा तथ्ये प्रदान केली जातात जी त्यांना प्रतिसाद, प्रतिक्रिया किंवा योग्यरित्या मूल्यांकन करण्यास अनुमती देतात. आपल्या प्रेक्षकांना माहितीपूर्ण निर्णय घेण्यासाठी किंवा कारवाई करण्यासाठी आवश्यक असलेल्या सर्व तपशीलांसह पुरवा.

कायदेशीर, शैक्षणिक किंवा व्यावसायिक डोमेनमध्ये, जिथे विषय क्लिष्ट आहे आणि तांत्रिक शब्दावली वापरते, तिथे गैरसमज होण्याचा धोका जास्त असतो. या प्रकरणांमध्ये, संक्षिप्त पेक्षा पूर्ण असणे चांगले आहे. कोणतेही तपशील वगळल्याने तुमच्या श्रोत्याचे समस्येबद्दलचे आकलन बदलू शकते. शिवाय, कोणतीही गंभीर माहिती गहाळ नसल्यामुळे खर्च वाचतो. हे अतिरिक्त संदेश पाठवण्यासाठी लागणारे कोणतेही अतिरिक्त शुल्क टाळते.

विशिष्ट माहिती समाविष्ट करायची की नाही याची तुम्हाला खात्री नसताना, त्या विशिष्ट तपशीलाची माहिती नसल्यामुळे तुमच्या समस्येबद्दलची समज प्रभावित होईल किंवा बदलेल याचा विचार करा. तुमचा संदेश पूर्ण झाला आहे याची खात्री करण्याचा सर्वोत्तम मार्ग म्हणजे काही स्वयंसेवकांना तुमचे सादरीकरण आधी ऐकून घेणे आणि नंतर त्यांना महत्त्वपूर्ण तपशीलांची जाणीव आहे की नाही हे निर्धारित करण्यासाठी प्रश्नमंजुषा करणे. तुम्ही तुमचा मेसेज त्यांच्या प्रतिसादाच्या आधारे तो अधिक परिपूर्ण करण्यासाठी बदलू शकता.

सुसंगत

चांगल्या संप्रेषणासाठी, संदेशाने तार्किक रचना पाळली पाहिजे. तुमच्या सर्व कल्पना चांगल्या प्रकारे जोडलेल्या आणि गंभीर मुद्द्याशी संबंधित असाव्यात. याला सुसंगतता असे म्हणतात. तुमचा संदेश प्रास्ताविक विधानांपासून निष्कर्षापर्यंत तार्किकरित्या आयोजित केल्याने संदेश सुसंगत असल्याची खात्री होईल. जेव्हा तुमच्या संदेशातील कल्पना एका योग्य क्रमाने एका टोकापासून दुसऱ्या टोकापर्यंत सुबकपणे प्रवाहित होतात, तेव्हा एकूण संदेशाचे अनुसरण करणे आणि लक्षात ठेवणे सोपे होते.

जेव्हा शक्य असेल तेव्हा श्रोत्यांच्या अनुभवांवर आणि जीवनशैलीवर आधारित तुमचे बोलणे आणि शब्दांची निवड करण्याचा विचार करा. उदाहरणार्थ, तुमच्या संस्थेतील इंटर्नच्या तुकडीशी बोलत असताना, गुंतागुंत न होता गैर-तांत्रिक संज्ञा वापरणे चांगले होईल. त्याचप्रमाणे, विविध वयोगटातील, पार्श्वभूमी आणि वातावरणातील प्रेक्षक त्यांचे अनुभव आणि जीवनशैली प्रतिबिंबित करणाऱ्या तपशीलांना अधिक चांगला प्रतिसाद देऊ शकतात.

स्पष्टता

संवादातील स्पष्टता म्हणजे अनावश्यक, गोंधळात टाकणारे किंवा विस्तृत शब्दसंग्रह आणि संज्ञा टाळणे. स्पष्ट संदेशात आदर्शपणे लहान, सोपी आणि अस्खलित वाक्ये असावीत. हे श्रोत्यांची काळजी घेणे आणि त्यांना तुमचा संवाद समजतो याची खात्री करणे हे आहे. उदाहरणार्थ, कर्मचार्‍यांना नवीन प्रक्रिया किंवा गुंतागुंतीच्या प्रक्रियेबद्दल सूचना देताना संवादात स्पष्टता असणे आवश्यक आहे. स्पष्टता सुधारण्यासाठी येथे काही मार्ग आहेत:

  • मुहावरे वापरणे मर्यादित करा किंवा पूर्णपणे वगळा.
  • संदेशाचा उद्देश काय आहे ते स्वतःला विचारा आणि फक्त मुख्य मुद्दे हायलाइट केले आहेत याची खात्री करा.
  • गोंधळ टाळण्यासाठी एका वेळी एका कल्पनेला महत्त्व द्या.
  • प्रेक्षकांसाठी योग्य नसल्यास तांत्रिक संज्ञा आणि शब्दजाल वगळून ते सोपे ठेवा.
  • अपशब्द आणि लहान फॉर्म वगळा.
  • सक्रिय आवाज आणि वर्तमानकाळ वापरा.
  • सामग्री तुमच्या श्रोत्यासाठी नवीन आहे असे गृहीत धरा.
  • श्रोत्यांना गोंधळात टाकू नये म्हणून वाक्ये लहान असल्याची खात्री करा.
  • प्रेझेंटेशन देताना वेगवान बोलणे किंवा बडबड करणे टाळा. हळू बोला जेणेकरून तुमचा श्रोता तुम्हाला स्पष्टपणे समजेल.

विनयशील

विनम्र संदेश देण्यासाठी तुम्ही प्रेक्षकांच्या दृष्टिकोनातून विचार केला पाहिजे. नेहमी विनम्र आणि आदरणीय राहून आपल्या प्रेक्षकांची कबुली द्या. लोकांच्या समूहाशी संवाद साधताना पूर्वग्रह किंवा पूर्वग्रहांपासून दूर रहा. विनम्र संप्रेषणामध्ये विचारात घेण्यासारखे महत्त्वाचे मुद्दे आहेत:

  • संप्रेषण करताना डोळ्यांचा संपर्क राखण्याची खात्री करा.
  • तुमच्या श्रोत्यांशी बोलताना आदर आणि प्रामाणिकपणा दाखवा.
  • तुमच्या श्रोत्यांबद्दल गृहीतक बांधू नका.
  • तुमच्या प्रेक्षकांचा वेळ आणि लक्ष यांची नेहमी प्रशंसा करा.
  • एक मैत्रीपूर्ण, संभाषण टोन वापरा.
  • संदेश सकारात्मक आहे आणि पक्षपाती नाही याची खात्री करा.
  • विशेषत: लिखित संप्रेषणासाठी योग्य व्यावसायिक स्वरूप वापरा.

आपल्या प्रेक्षकांनी स्वीकारले जाणे हे सर्वात महत्त्वाचे ध्येय आहे. त्यांच्या स्तरावर त्यांच्याशी संपर्क साधून विषयात उत्सुकता निर्माण करा. मागणी न करता त्यांचे लक्ष वेधण्यासाठी, तुम्ही तुमच्या प्रेक्षकांना त्यांच्याशी संबंधित असलेल्या विनोदी कथांसह गुंतवून ठेवू शकता. तथापि, विषयाशी संबंधित आपले उपाख्यान ठेवणे आवश्यक आहे. संभाषणाचा टोन श्रोत्यांना सक्रियपणे ऐकण्यासाठी आमंत्रित करतो. दुसरीकडे, ठोस संज्ञा आणि शब्द निवड वापरणे त्यांना आठवण करून देते की ते एक सादरीकरण आहे आणि चर्चा नाही.

मुख्य म्हणजे तुमच्या प्रेक्षकांना समजून घेणे आणि तुमचा संदेश त्यांच्यासाठी उत्तम प्रकारे तयार करणे. उदाहरणार्थ, एंट्री-लेव्हल कर्मचाऱ्यांना संबोधित करताना, तुम्ही विशेष तांत्रिक संज्ञा वापरत नाही, परंतु शैक्षणिक सादरीकरण देताना तुम्ही त्यांचा वापर करू शकता.

काँक्रीट

जेव्हा वस्तुस्थिती, आकडे आणि वास्तविक जीवनातील उदाहरणे त्याचे समर्थन करतात तेव्हा संदेश ठोस असतो. ठोस संप्रेषण अस्पष्ट किंवा सामान्य नसून त्याऐवजी तथ्यात्मक आणि संबंधित आहे. तुमचे बोलणे जितके थेट असेल तितके तुमचे वितरण अधिक प्रभावी होईल. प्रभावी आणि व्यावसायिक संवादासाठी भाषेची ही विशिष्टता महत्त्वाची आहे. तुमच्या संदेशाची ठोसता तपासण्यासाठी लक्षात ठेवण्यासाठी येथे काही महत्त्वाचे मुद्दे आहेत:

  • तथ्ये आणि आकडेवारी सादर करण्यात अचूक रहा.
  • निष्क्रिय आवाजापेक्षा सक्रिय आवाज वापरा. उदाहरणार्थ, ‘ते आकृत्यांद्वारे दाखवले आहे’ ऐवजी, तुम्ही ‘आकृती दाखवते’ वापरू शकता.
  • तुमची कल्पना स्पष्ट आणि ठोस करण्यासाठी क्रिया क्रियापदांचा वापर करा.
  • सामान्य विशेषण आणि क्रियाविशेषणांपेक्षा ज्वलंत प्रतिमा तयार करणारे शब्द निवडा. उदाहरणार्थ, ‘स्प्रिंट’ हा शब्द ‘त्वरीत धावणे’ पेक्षा अधिक ठोस आहे.

योग्य

तुमचा संवाद तथ्यात्मक आणि व्याकरणदृष्ट्या योग्य आहे याची खात्री करणे आवश्यक आहे. सर्व तथ्ये आणि आकडे पुन्हा तपासून तुमचा संवाद अचूक असल्याची खात्री करा. विचारात घेण्यासारखे काही मुद्दे आहेत:

  • शक्य असल्यास, अनुभवी प्रूफरीडरकडून तुमच्या लिखित दस्तऐवजांचे पुनरावलोकन करणे आणि दुरुस्त करणे उचित आहे.
  • संदेशात वापरलेली तथ्ये आणि आकडे अचूक आणि अचूक असल्याची खात्री करा.
  • संदेशात योग्य आणि योग्य भाषेचा वापर करा.
  • रफ ड्राफ्टची सामग्री संपादित करण्यापूर्वी सुरुवातीपासून शेवटपर्यंत पूर्ण करा.
  • संदेश त्रुटी-मुक्त असल्याची खात्री करण्यासाठी आपले संपूर्ण कार्य प्रारंभापासून शेवटपर्यंत वाचा.
  • शब्दलेखन तपासण्यासाठी थिसॉरस, रिव्हर्स डिक्शनरी सारखी ऑनलाइन साधने वापरा आणि संज्ञांचा योग्य वापर करा. अनेक विनामूल्य ऑनलाइन साधने आहेत जी व्याकरण आणि शब्दलेखन तपासण्यात मदत करू शकतात.
संप्रेषणाच्या 7 सी चे मार्गदर्शक

Leave a Reply

Your email address will not be published.

Scroll to top